Aanwinst 2017
Bruikleen van Stichting Medisch en Farmaceutisch
Museum De Griffioen, Delft
2 geboortelepels, 18e eeuw

De lepel van Roonhuysen

Wat is het 'Roonhuysiaanse Geheim?'
Het Roonhuysiaanse Geheim is gebonden aan een man die dit eenvoudige verloskundig
instrument in de 17de eeuw bedacht en ten eigen nutte gebruikte. Het is eigenlijk niet
meer dan een reep metaal, te vergelijken met onze huidige schoenlepel, met behulp
waarvan Hendrik van Roonhuysen (1625-1672) de niet vorderende bevalling kon
beŽindigen. Wanneer er namelijk sprake was van een geringe vernauwing van de
bekkenuitgang, waardoor de passage van het voorliggend kinderhoofd problemen gaf,
kon met behulp van deze hefboom het beklemde kinderhoofdje gemakkelijk geboren
worden.
Mogelijk heeft Hendrik van Roonhuysen, die op 1 augustus 1646 was benoemd tot
'Stads-vroedvaar' van Amsterdam, deze hefboom zelf ontworpen en laten maken, maar
het is niet uitgesloten dat zijn zoon Rogier (1650-1709) het geheim, of een gedeelte
ervan, van de familie Chamberlen in Engeland heeft gekocht. De Chamberlens hadden
namelijk een verlostang ontworpen, waarop onze huidige forceps is gebaseerd.